महाराष्ट्रात SIR मोहिमेला वेग; 9.78 कोटी मतदारांपैकी 80.17% मतदारांपर्यंत गणना अर्जांचे वितरण, डिजिटायझेशन 42.26%

मुंबई, ठाणे, पुणे आणि पालघरमध्ये अर्ज वितरण व डिजिटायझेशनचा वेग तुलनेने कमी; निवडणूक यंत्रणेसमोर अंतिम टप्प्यात मोठे आव्हान

मुंबई | 19 जुलै 2026 | TIN24 NEWS : महाराष्ट्रात सुरू असलेल्या मतदार याद्यांच्या विशेष सखोल पुनरीक्षण (Special Intensive Revision – SIR) मोहिमेचा वेग वाढला असून, राज्याच्या मुख्य निवडणूक अधिकारी कार्यालयाने 19 जुलै 2026 रोजी सकाळी 10 वाजेपर्यंतची जिल्हानिहाय प्रगती जाहीर केली आहे. उपलब्ध अधिकृत दैनिक बुलेटिननुसार, राज्यातील 9 कोटी 78 लाख 54 हजार 49 मतदारांपैकी 7 कोटी 84 लाख 47 हजार 777 मतदारांना Enumeration Forms (EFs) वितरित करण्यात आले असून अर्ज वितरणाचे प्रमाण 80.17 टक्क्यांवर पोहोचले आहे.

दरम्यान, वितरित अर्जांच्या नोंदींच्या डिजिटायझेशन प्रक्रियेत अद्याप मोठे काम बाकी असल्याचे आकडेवारीतून दिसते. आतापर्यंत 4 कोटी 13 लाख 55 हजार 264 अर्जांचे डिजिटायझेशन पूर्ण झाले असून त्याचे प्रमाण 42.26 टक्के आहे.

भारतीय निवडणूक आयोगाने 2026 मध्ये महाराष्ट्रासह विविध राज्ये व केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये टप्प्याटप्प्याने SIR राबविण्याची घोषणा केली होती. महाराष्ट्रातील Enumeration Phase अंतर्गत मतदार यादी अद्ययावत करण्यासाठी BLO स्तरावर अर्ज वितरण, संकलन आणि पुढील प्रक्रिया केली जात आहे.

महानगरांमध्ये कामाचा वेग वाढविण्याची गरज

जिल्हानिहाय आकडेवारी पाहता काही जिल्ह्यांनी अर्ज वितरणात 99 टक्क्यांच्या जवळपास मजल मारली असली, तरी मोठी मतदारसंख्या असलेल्या मुंबई उपनगर, ठाणे, पुणे, पालघर, नाशिक आणि नागपूर या भागांत विशेष लक्ष केंद्रित करण्याची गरज दिसून येत आहे.

19 जुलैच्या बुलेटिननुसार ठाणे जिल्ह्यात 74,50,515 मतदारांपैकी 37,88,174 मतदारांपर्यंत अर्ज पोहोचले असून वितरण 50.84 टक्के आहे. मुंबई उपनगरात 78,30,011 मतदारांपैकी 39,37,719 अर्ज वितरित झाले असून प्रमाण 50.29 टक्के आहे.

पुणे जिल्ह्यात 90,80,173 मतदारांपैकी 54,99,112 अर्जांचे वितरण झाले असून ते 60.56 टक्के आहे. तर पालघरमध्ये 62.23 टक्के, नाशिकमध्ये 73.33 टक्के आणि नागपूरमध्ये 73.90 टक्के अर्ज वितरण नोंदविण्यात आले आहे.

डिजिटायझेशनमध्ये यवतमाळ आणि रत्नागिरीची उल्लेखनीय कामगिरी

डिजिटायझेशनच्या बाबतीत यवतमाळ जिल्ह्याने 74.79 टक्के, तर रत्नागिरीने 74.24 टक्के प्रगती नोंदवली आहे. चंद्रपूरमध्ये 70.21 टक्के डिजिटायझेशन झाले आहे.

दुसरीकडे, मोठ्या शहरी मतदारसंख्येच्या जिल्ह्यांमध्ये डिजिटायझेशनचा वेग तुलनेने कमी दिसतो. मुंबई उपनगरात 11.34 टक्के, ठाण्यात 11.93 टक्के, मुंबई शहरात 19.56 टक्के, पालघरमध्ये 20.13 टक्के आणि पुण्यात 24.88 टक्के डिजिटायझेशन नोंदविण्यात आले आहे.

ही आकडेवारी संबंधित जिल्ह्यांमध्ये प्रत्यक्ष अर्ज वितरण आणि डिजिटल नोंदणी या दोन्ही प्रक्रियांना अधिक गती देण्याची आवश्यकता अधोरेखित करते.

राज्यभरात 1 लाखांहून अधिक BLO

दैनिक बुलेटिननुसार महाराष्ट्रात या व्यापक मोहिमेसाठी 1,00,253 Booth Level Officers (BLOs) कार्यरत आहेत. BLO हे मतदार आणि निवडणूक प्रशासन यांच्यातील महत्त्वाचा दुवा असून Enumeration Forms मतदारांपर्यंत पोहोचविणे आणि पुनरीक्षण प्रक्रियेला सहाय्य करणे ही त्यांची महत्त्वाची भूमिका आहे.

SIR ही मतदार यादीच्या व्यापक पडताळणी आणि अद्ययावतीकरणाची प्रक्रिया आहे. त्यामुळे पात्र मतदारांचे नाव मतदार यादीत योग्य प्रकारे नोंदलेले आहे की नाही, वैयक्तिक तपशील अचूक आहेत की नाहीत आणि आवश्यक प्रक्रिया वेळेत पूर्ण झाली आहे की नाही, याकडे मतदारांनीही लक्ष देणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.

महाराष्ट्रातील SIR प्रक्रिया आणि मतदारांसाठी उपलब्ध अधिकृत माहिती मुख्य निवडणूक अधिकारी, महाराष्ट्र यांच्या पोर्टलवर उपलब्ध आहे.

TIN24 विश्लेषण

राज्यातील एकूण 80.17 टक्के अर्ज वितरण ही महत्त्वाची प्रगती असली, तरी डिजिटायझेशन केवळ 42.26 टक्क्यांवर असल्याने पुढील कालावधी निवडणूक यंत्रणेसाठी निर्णायक ठरणार आहे. विशेषतः मुंबई महानगर प्रदेश, ठाणे, पुणे आणि पालघरसारख्या प्रचंड लोकसंख्या, स्थलांतरित मतदार आणि मोठ्या गृहनिर्माण संकुलांची संख्या असलेल्या भागांमध्ये घराघरापर्यंत पोहोचणे हे मोठे प्रशासकीय आव्हान आहे.

मतदारांनी कोणत्याही अफवा किंवा अप्रमाणित सोशल मीडिया संदेशांवर अवलंबून न राहता निवडणूक आयोगाच्या अधिकृत सूचना तपासाव्यात. SIR संदर्भातील कागदपत्रे, अर्ज किंवा मतदार पात्रतेबाबत शंका असल्यास संबंधित BLO किंवा अधिकृत निवडणूक यंत्रणेकडून माहिती घेणे आवश्यक आहे.

— अमित अल्हाट
संपादक, TIN24 – THE INDIA NEWS 24