डॉक्टरांनी PCOS च्या वाढत्या प्रकरणांबाबत चिंता व्यक्त केली, लवकर निदानाच्या गरजेवर भर दिला
नवी दिल्ली: (सप्टेंबर ६) – सप्टेंबर हा PCOS जागरूकता महिना म्हणून ओळखला जात असताना, तज्ञांनी या आजाराच्या वाढत्या प्रसाराबाबत आणि महिलांच्या आरोग्यावर होणाऱ्या गंभीर परिणामाबाबत गंभीर चिंता व्यक्त केली आहे. विशेषतः समाजातील कलंक आणि जागरूकतेच्या अभावामुळे निदान उशिरा होत असल्याने या समस्येवर अधिक प्रकाश टाकण्याची गरज असल्याचे त्यांनी सांगितले.
PCOS ची वाढती समस्या: जागतिक आणि भारतीय परिस्थिती
पॉलीसिस्टिक ओव्हरी सिंड्रोम (PCOS) हा महिलांमध्ये आढळणारा एक सामान्य हार्मोनल विकार आहे, जो जागतिक स्तरावर ६ ते २६ टक्के महिलांना प्रभावित करतो. भारतात ही समस्या अधिक गंभीर आहे, जिथे जवळपास पाच पैकी एक युवती या आजाराने प्रभावित आहे. तरीही, हा सर्वात सामान्य हार्मोनल विकार असूनही, बहुतेक प्रकरणांमध्ये तो निदान होत नाही. तज्ञांच्या मते, धक्कादायक म्हणजे सुमारे ७० टक्के प्रकरणे ओळखले जात नाहीत, ज्यामुळे रुग्णांना वेळीच उपचार मिळत नाहीत आणि समस्या अधिक जटिल होते.
डॉक्टरांच्या म्हणण्यानुसार, PCOS च्या वाढत्या प्रकरणांमुळे महिलांच्या प्रजनन क्षमता, मानसिक आरोग्य आणि एकूण जीवनशैलीवर विपरीत परिणाम होत आहे. “या आजाराबाबत समाजात असलेला कलंक आणि जागरूकतेचा अभाव हे मुख्य कारण आहे की, अनेक महिला लक्षणे दिसूनही डॉक्टरांकडे जाण्यास संकोच करतात,” असे दिल्लीतील एका प्रमुख स्त्रीरोग तज्ञाने सांगितले. त्यांनी लवकर निदान आणि जागरूकता मोहिमांच्या माध्यमातून या समस्येवर नियंत्रण मिळवण्याच्या गरजेवर भर दिला.
PCOS म्हणजे काय? लक्षणे आणि परिणाम
PCOS हा एक हार्मोनल असंतुलनामुळे उद्भवणारा विकार आहे, ज्यामुळे महिलांच्या अंडाशयात छोट्या छोट्या सिस्ट्स (गाठी) तयार होतात. या विकाराची मुख्य लक्षणे म्हणजे अनियमित मासिक पाळी, अचानक वजन वाढणे, चेहऱ्यावर आणि शरीरावर मुरुम येणे, अतिरिक्त केस वाढणे (जसे की चेहऱ्यावर, छातीवर किंवा पाठीवर) आणि सर्वात गंभीर म्हणजे वंध्यत्वाची समस्या. याशिवाय, या आजारामुळे इन्सुलिन प्रतिरोधकता वाढते, ज्यामुळे टाइप २ मधुमेह, उच्च रक्तदाब आणि हृदयरोगाचा धोका वाढतो.
तज्ञांच्या मते, PCOS चा प्रभाव केवळ शारीरिक नाही, तर मानसिकदृष्ट्याही आहे. अनेक महिलांना या लक्षणांमुळे नैराश्य, चिंता आणि आत्मविश्वास कमी होण्यासारख्या समस्या उद्भवतात. “PCOS हा केवळ एक प्रजनन समस्या नाही, तर तो महिलांच्या एकूण आरोग्यावर परिणाम करतो. लवकर निदान झाल्यास जीवनशैलीतील बदल, योग्य आहार आणि व्यायामाच्या माध्यमातून त्यावर नियंत्रण मिळवता येते,” असे एका एंडोक्रिनोलॉजिस्टने स्पष्ट केले.
जागरूकता आणि प्रतिबंधक उपाय
PCOS जागरूकता महिन्यानिमित्त, अनेक आरोग्य संस्था आणि डॉक्टरांनी जनजागृती मोहिमा सुरू केल्या आहेत. भारतात, इंडियन मेडिकल असोसिएशन (IMA) सारख्या संघटनांनी शाळा, महाविद्यालये आणि ग्रामीण भागात कार्यशाळा आयोजित केल्या आहेत, ज्यात युवतींना PCOS ची लक्षणे ओळखणे आणि डॉक्टरांकडे जाण्याचे महत्त्व समजावले जात आहे. तज्ञ सल्ला देतात की, १८ ते ३५ वयोगटातील महिलांनी नियमित आरोग्य तपासणी करावी, विशेषतः मासिक पाळी अनियमित असल्यास किंवा वजन वाढण्याची समस्या असल्यास.
“प्रतिबंध हा उपचारापेक्षा चांगला आहे. नियमित व्यायाम, संतुलित आहार आणि तणाव व्यवस्थापनाच्या माध्यमातून PCOS चा धोका कमी करता येतो,” असे तज्ञांनी सांगितले. याशिवाय, सरकारी स्तरावरही PCOS साठी मोफत स्क्रीनिंग कार्यक्रम सुरू करण्याची मागणी वाढत आहे, जेणेकरून ग्रामीण आणि कमी उत्पन्न गटातील महिलांनाही फायदा होईल.
भविष्यातील आव्हाने आणि आशा
PCOS च्या वाढत्या प्रकरणांमुळे आरोग्य व्यवस्थेवर अतिरिक्त भार पडत आहे. भारतासारख्या देशात, जिथे महिलांच्या आरोग्याबाबत अजूनही पुरेशी जागरूकता नाही, तिथे ही समस्या अधिक गंभीर आहे. तथापि, तज्ञ आशावादी आहेत की, डिजिटल माध्यमे आणि सोशल मीडियाच्या माध्यमातून जागरूकता वाढवता येईल. “आजच्या युवा पिढीला शिक्षित करून आम्ही या आजारावर विजय मिळवू शकतो,” असे एका डॉक्टराने म्हटले.
या महिन्यात, महिलांनी स्वत:च्या आरोग्याकडे लक्ष देण्याची आणि लक्षणे दिसल्यास तात्काळ सल्ला घेण्याची विनंती तज्ञांनी केली आहे. PCOS हा नियंत्रणात आणता येणारा विकार आहे, फक्त लवकर निदान आणि योग्य मार्गदर्शनाची गरज आहे.
Author: The India News 24
TIN24 (The India News 24) The India News 24 (TIN24) is a Mumbai-based news Digital Media focusing on breaking news, local and regional issues in India, with content primarily in Marathi. It was established with an X (Twitter) presence since July 2022. Owner & News Editor: Amit Alhat Education: BA in Mass Communication Journalism (Graduate) Experience: 12 years in journalism Platforms: - Website: https://theindianews24.in - X (Twitter): https://x.com/the_indianews24 - YouTube: https://www.youtube.com/@theindianews247 - Instagram: https://www.instagram.com/theindianews_24
