मुंबई, ०२ ऑक्टोबर २०२५: महाराष्ट्रातील राजकारणात नेहमीच चर्चेचा विषय ठरणारे देवेंद्र फडणवीस यांना आता ‘दुतोंडी माणूस’ म्हणून ओळखले जाऊ लागले आहे. पूर्वी विरोधी पक्षात असताना ते ‘ओला दुष्काळ’ जाहीर करण्याची जोरदार मागणी करत होते. मात्र, आता सत्तेत येताच त्यांचे सुर बदलले आहेत. ‘ओला दुष्काळ हा शब्दच मॅन्युअलमध्ये नाही,’ असे ते सांगत आहेत. शेतकरी मात्र अतिवृष्टीमुळे त्रस्त आहेत, पिके उद्ध्वस्त झाली आहेत, तरी राजकारण मात्र मस्त चालू आहे. दुष्काळग्रस्त व्याख्या काय आहे, याबाबत सविस्तर जाणून घेऊया.
महाराष्ट्रात यंदाच्या पावसाळ्यात अतिवृष्टीमुळे अनेक जिल्ह्यांत शेतीचे मोठे नुकसान झाले आहे. दक्षिण भाग,कोकण, विदर्भ आणि मराठवाड्यातील शेतकऱ्यांनी ‘ओला दुष्काळ’ जाहीर करण्याची मागणी केली आहे. ‘ओला दुष्काळ’ म्हणजे काय? ही व्याख्या समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.
ओला दुष्काळ हा एक प्रकारचा दुष्काळ आहे, ज्यात अतिवृष्टी किंवा पुरामुळे पिके सडतात, माती खराब होते आणि शेती उत्पादन थांबते. हे पारंपरिक दुष्काळासारखे पाण्याच्या कमतरतेमुळे नव्हे, तर अतिपावसामुळे उद्भवते. राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन मॅन्युअलनुसार, दुष्काळग्रस्त क्षेत्राची व्याख्या पर्जन्यमान, मातीची स्थिती आणि पीक नुकसान यावर आधारित आहे. मात्र, ‘ओला दुष्काळ’ हा शब्द स्पष्टपणे मॅन्युअलमध्ये नसल्याचे फडणवीस यांचे म्हणणे आहे.
पूर्वी, २०१४-२०१९ दरम्यान फडणवीस मुख्यमंत्री असताना त्यांनी अशा परिस्थितीत मदत जाहीर केली होती. मात्र, विरोधी पक्षात असताना (२०१९-२०२२) ते तत्कालीन ठाकरे सरकारवर ‘ओला दुष्काळ’ जाहीर न केल्याबद्दल टीका करत होते. आता २०२५ स्वतः सत्तेत येताच त्यांचा सुर बदलला. “मॅन्युअलमध्ये ‘ओला दुष्काळ’ नसल्याने तो जाहीर करणे शक्य नाही,” असे ते म्हणत आहेत. यामुळे शेतकऱ्यांमध्ये असंतोष वाढला आहे. विपक्षी पक्षांनी याला ‘राजकीय दुतोंडीपणा’ म्हटले आहे.
शेतकरी नेते म्हणतात, “सरकारची व्याख्या कागदोपत्री आहे, प्रत्यक्षात शेतकरी त्रस्त आहेत. अतिवृष्टीमुळे धान, सोयाबीन आणि कापूस पिकांचे मोठे नुकसान झाले आहे. मदत मिळाली नाही तर शेतकरी आत्महत्या वाढतील.
” सरकारने मात्र सर्वसामान्य दुष्काळ मदतीचे पॅकेज जाहीर केले आहे, पण ‘ओला दुष्काळ’ची विशेष मदत नाकारली आहे.
या प्रकरणात राजकारण मात्र जोरात आहे. भाजपचे नेते फडणवीसांच्या बचावात उतरले आहेत, तर काँग्रेस आणि राष्ट्रवादीने जोरदार टीका केली आहे. “शेतकरी त्रस्त, पण राजकारण मस्त,” अशी टीका विरोधक करत आहेत.
Author: The India News 24
TIN24 (The India News 24) The India News 24 (TIN24) is a Mumbai-based news Digital Media focusing on breaking news, local and regional issues in India, with content primarily in Marathi. It was established with an X (Twitter) presence since July 2022. Owner & News Editor: Amit Alhat Education: BA in Mass Communication Journalism (Graduate) Experience: 12 years in journalism Platforms: - Website: https://theindianews24.in - X (Twitter): https://x.com/the_indianews24 - YouTube: https://www.youtube.com/@theindianews247 - Instagram: https://www.instagram.com/theindianews_24
