- **रायगड समाज कल्याण विभागात गैरप्रकार: SC/ST कायद्यांतर्गत पीडितांना मिळत नाही योग्य नुकसानभरपाई**
रायगड, 8 मे 2025: रायगड जिल्ह्यातील समाज कल्याण विभागात अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमाती (SC/ST) प्रतिबंधक कायद्यांतर्गत पीडितांना नुकसानभरपाई देण्याच्या नियमांचे उल्लंघन होत असल्याचा गंभीर प्रकार समोर आला आहे. केंद्र सरकारने 23 एप्रिल 2016 रोजी अधिसूचनेद्वारे SC/ST कायद्यांतर्गत पीडितांना नुकसानभरपाई देण्यासाठी सुधारित नियम लागू केले असताना, रायगड समाज कल्याण विभागाचे सहाय्यक आयुक्त सुनील जाधव यांनी या नियमांचे पालन न केल्याचा आरोप आहे. गेल्या पाच वर्षांपासून पीडितांना नुकसानभरपाई मिळण्यात अडथळे येत असून, जाधव यांच्यावर पीडितांना चुकीची माहिती देऊन दिशाभूल केल्याचा ठपका ठेवण्यात येत आहे.
**नियमांचे उल्लंघन आणि पीडितांचे हाल**
केंद्र सरकारच्या 2016 च्या अधिसूचनेनुसार, SC/ST कायद्यांतर्गत पीडितांना गंभीर गुन्ह्यांसाठी किमान 1 लाख ते 8.5 लाख रुपयांपर्यंत नुकसानभरपाई देण्याची तरतूद आहे. यामध्ये दरोडा, बलात्कार, खून, अॅसिड हल्ला, जातीवाचक अपमान यासारख्या गुन्ह्यांचा समावेश आहे. ही रक्कम गुन्हा नोंदविल्यानंतर सात दिवसांच्या आत किंवा तपास आणि खटल्याच्या विविध टप्प्यांवर देणे बंधनकारक आहे. तथापि, रायगड जिल्ह्यातील अनेक पीडितांनी सुनील जाधव यांनी या नियमांचे पालन न केल्याची तक्रार केली आहे. पीडितांना नुकसानभरपाई मिळण्याऐवजी त्यांना चुकीची माहिती देऊन किंवा कागदपत्रांच्या कमतरतेचे कारण पुढे करून टाळाटाळ केली जात असल्याचे समोर आले आहे.
**सुनील जाधव यांच्यावर गंभीर आरोप**
सुनील जाधव हे गेल्या पाच वर्षांपासून रायगड समाज कल्याण विभागात सहाय्यक आयुक्त म्हणून कार्यरत आहेत. शासकीय नियमांनुसार, कोणत्याही अधिकाऱ्याची एकाच कार्यालयात दोन वर्षांपेक्षा जास्त काळ बदली न होणे अपेक्षित आहे. मात्र, जाधव यांची बदली न झाल्याने त्यांच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित होत आहे. स्थानिक सामाजिक कार्यकर्त्यांनी प्रश्न उपस्थित केला आहे की, नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या अधिकाऱ्याला एवढ्या दीर्घ काळ एकाच ठिकाणी का ठेवले जात आहे? यामागे राजकीय दबाव किंवा प्रशासकीय निष्क्रियता आहे का, याची चौकशी व्हावी, अशी मागणी जोर धरत आहे.
**स्थानिकांचा संताप आणि मागणी**
रायगड जिल्ह्यातील SC/ST समुदायातील अनेक व्यक्तींनी या गैरप्रकारांविरोधात आवाज उठवला आहे. “आम्ही गेल्या अनेक वर्षांपासून नुकसानभरपाईसाठी पाठपुरावा करत आहोत, पण आम्हाला फक्त आश्वासने मिळतात. सुनील जाधव यांच्याकडून आम्हाला चुकीची माहिती दिली जाते आणि आमच्या कागदपत्रांवर खोटे ठपके ठेवले जातात,” अशी तक्रार एका पीडिताने नाव न सांगण्याच्या अटीवर केली. सामाजिक कार्यकर्त्यांनी या प्रकरणाची उच्चस्तरीय चौकशी करण्याची मागणी केली आहे. तसेच, जाधव यांची तातडीने बदली करून पीडितांना त्वरित नुकसानभरपाई देण्याची मागणीही केली आहे.
**शासकीय नियम आणि वास्तव**
SC/ST कायद्यांतर्गत नुकसानभरपाईचे नियम स्पष्ट असून, याची अंमलबजावणी जिल्हा समाज कल्याण विभागामार्फत केली जाते. रायगड जिल्ह्यात मात्र या नियमांची पायमल्ली होत असल्याचे दिसून येते. याशिवाय, शासकीय अधिकाऱ्यांच्या बदल्यांबाबतचे नियमही रायगड जिल्ह्यात पायदळी तुडवले जात असल्याचे स्पष्ट आहे. सुनील जाधव यांच्या बदलीबाबत प्रशासकीय स्तरावर कोणतीही कारवाई का झाली नाही, याबाबत समाज कल्याण विभागाकडून कोणतेही स्पष्टीकरण देण्यात आलेले नाही.
**पुढे काय?**
हा प्रकार रायगड जिल्ह्यातील SC/ST समुदायाच्या हक्कांवर गदा आणणारा आहे. पीडितांना न्याय मिळावा आणि समाज कल्याण विभागातील गैरप्रकारांना आळा घालण्यासाठी तातडीने पावले उचलण्याची गरज आहे. याबाबत रायगड जिल्हा प्रशासन आणि राज्य सरकार काय कारवाई करते, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. जोपर्यंत सुनील जाधव यांच्यावर कारवाई होत नाही आणि पीडितांना योग्य नुकसानभरपाई मिळत नाही, तोपर्यंत हा मुद्दा चर्चेचा विषय राहील.
*(टीप: scst act पीडितांनी अधिक माहितीसाठी संपर्क साधावा 7021142845.)
Author: The India News 24
TIN24 (The India News 24) The India News 24 (TIN24) is a Mumbai-based news Digital Media focusing on breaking news, local and regional issues in India, with content primarily in Marathi. It was established with an X (Twitter) presence since July 2022. Owner & News Editor: Amit Alhat Education: BA in Mass Communication Journalism (Graduate) Experience: 12 years in journalism Platforms: - Website: https://theindianews24.in - X (Twitter): https://x.com/the_indianews24 - YouTube: https://www.youtube.com/@theindianews247 - Instagram: https://www.instagram.com/theindianews_24
